Ozon Yağı Rehberi
Ozon Yağında Peroksit Değeri Nedir? Neyi Ölçer, Nasıl Okunur?
Hazırlayan: MaxOzone Ekibi · Son güncelleme: 2 Ekim 2026
Kısa cevap: Peroksit değeri, yağlarda ölçülen bir kalite parametresi olup bir kilogram yağdaki peroksit bileşiklerinin miktarını miliekivalan (meq) cinsinden gösterir. Sofralık zeytinyağında düşük olması istenir; Türk Gıda Kodeksi natürel sızma zeytinyağı için en çok 20 meq O2/kg sınırı koyar. Ozon yağında ise yüksek peroksit değeri, yağın ne ölçüde ozonlandığını gösterir. Bu yüzden iki yağın peroksit değeri aynı ölçekle yorumlanmaz.
Peroksit değeri nedir?
Peroksit değeri, bir yağ örneğindeki peroksit bileşiklerinin miktarını gösteren bir laboratuvar ölçümüdür. Sonuç, bir kilogram yağ başına miliekivalan olarak verilir ve meq O2/kg biçiminde yazılır. Díaz ve arkadaşlarının 2006 tarihli karşılaştırmalı çalışmasında kullanılan tanıma göre peroksit değeri, 1000 g maddedeki peroksit miktarını miliekivalan cinsinden ifade eden sayıdır. Aynı çalışma birimi “mmol-eşdeğer/kg” olarak yazar; bu, meq/kg ile aynı birimdir.
Sofralık zeytinyağında peroksit değeri neyi gösterir?
Sofralık zeytinyağında peroksit değeri bir kalite kriteridir ve düşük olması istenir. Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No: 2017/26), 5’inci maddesinde zeytinyağlarının kalite ve saflık kriterlerinin Ek-1’e uygun olmasını şart koşar. 2023’te yenilenen Ek-1’in “Kalite Kriterleri” tablosunda peroksit için üst sınırlar şöyledir: natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağında en çok 20, riviera zeytinyağında en çok 15, rafine zeytinyağında en çok 5 meq O2/kg.
Bu sınırın üzerindeki bir sofralık zeytinyağı, ait olduğu sınıfın kalite kriterini karşılamaz. Mevzuatın peroksit için yalnızca üst sınır koyması, sofralık yağda düşük değerin istendiğini gösterir; bu nedenle sofralık zeytinyağında peroksit değerinin sınırın altında kalması, yağın sınıfının kalite kriterini karşıladığını gösterir.
Ozon yağında peroksit değeri neden yüksektir?
Ozon yağı, bitkisel bir yağın ozon gazıyla işlenmesiyle elde edilen bir cilt bakım yağıdır. Ozon, yağdaki doymamış yağ asitlerinin karbon-karbon çift bağlarını Criegee mekanizması olarak adlandırılan tepkimeyle parçalar. Petrovici ve arkadaşlarının 2026 tarihli çalışması, ozonlama ilerledikçe yağda ozonidlerin (1,2,4-trioksolan türevleri), hidroksi-hidroperoksitlerin ve aldehitlerin oluşup biriktiğini NMR ölçümleriyle raporlar.
Peroksit değeri bu dönüşümün ölçüsüdür. Petrovici ve arkadaşları peroksit değerini ozonlama sürecinin temel göstergesi olarak tanımlar ve değer yükseldikçe yağın yapısına daha fazla ozonun bağlandığını belirtir. Díaz ve arkadaşlarının ozonlanmış zeytinyağı ile ozonlanmış ayçiçek yağını karşılaştırdığı çalışmada, ozonlama sırasında peroksit ve asitlik değerleri arttı; yüksek ozon dozundaki örneklerde iki yağ için ölçülen en yüksek peroksit değerleri 2439 ve 2506 mmol-eşdeğer/kg oldu. Bu değerler, natürel sızma zeytinyağı için konan sınırın yüz katından fazladır.
Radzimierska-Kaźmierczak ve arkadaşlarının 2021 tarihli çalışmasında da ozonlamadan sonra zeytinyağının asitlik ve peroksit değerleri istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttı, iyot değeri ise düştü. Díaz ve arkadaşlarının ileri ozonlanmış zeytinyağı örneğinde iyot değeri sıfıra indi; yazarlar bu sonucu, zeytinyağındaki doymamış grupların tamamının ozonla tepkimeye girdiği şeklinde yorumlar.
Sofralık zeytinyağı ile ozon yağında peroksit değeri: fark ne?
| Ölçüt | Sofralık natürel sızma zeytinyağı | Ozon yağı |
|---|---|---|
| Peroksit değeri neyi gösterir? | Kalite kriteri; mevzuat bir üst sınır koyar | Ozonlama derecesi; ozonlama sürecinin temel göstergesi (Petrovici ve ark., 2026) |
| Sayısal değer | En çok 20 meq O2/kg (Türk Gıda Kodeksi 2017/26, Ek-1) | Yüksek ozon dozunda 2439 ve 2506 mmol-eşdeğer/kg (Díaz ve ark., 2006) |
| Yüksek değer ne anlama gelir? | Yağ, sınıfının kalite kriterini karşılamaz | Yağ daha ileri ozonlanmıştır |
| İyot değeri | — | Ozonlamayla düşer; ileri ozonlanmış zeytinyağında sıfıra inebilir (Díaz ve ark., 2006) |
| Kıvam | Akışkan | Ozonlama ilerledikçe koyulaşır, sonunda katılaşabilir (Díaz ve ark., 2006) |
Ozon yağında yüksek peroksit değeri ne anlama gelir?
Ozon yağında yüksek peroksit değeri, yağın daha ileri ozonlandığını gösterir; tek başına bir kalite sıralaması değildir. Ozonlama ilerledikçe yağın kıvamı da değişir. Díaz ve arkadaşlarının ölçümünde ozonlanmış zeytinyağının viskozitesi ilk örnekte 160 mPa·s’ye ulaştı, daha yüksek dozda ozonlanan örnek ise tamamen katılaştı. Radzimierska-Kaźmierczak ve arkadaşları da ozonlanmış zeytinyağının oldukça güçlü bir kokusu olduğunu not eder.
MaxOzone ürünlerindeki kıvam farkı da ozonlama derecesiyle ilgilidir: akışkan kıvamlı Ozon Yağı ile daha yoğun kıvamlı Ozon Jeli 80 mg/ml bu farkın örnekleridir. Ürünlerin kıvam ve kullanım farkını Hangi Ozon Ürününü Kullanmalısınız? yazımızda karşılaştırdık.
Peroksit değeri nasıl ölçülür?
Peroksit değeri laboratuvarda ölçülür. Radzimierska-Kaźmierczak ve arkadaşları ölçüm için PN-EN ISO 3960:2017 standardını esas alır; Díaz ve arkadaşları British Pharmacopoeia’daki peroksit değeri yöntemini kullanır. Petrovici ve arkadaşlarının ozonlanmış yağ için tarif ettiği iyodometrik uygulama şu adımlardan oluşur:
- Yaklaşık 0,25 g yağ örneği, 3:2 oranında buzlu asetik asit ve kloroformdan oluşan 15 ml çözücü karışımıyla iyice karıştırılır.
- Karışıma 0,25 ml doymuş potasyum iyodür çözeltisi eklenir ve karışım karanlıkta bekletilir.
- 24 saat sonra karışıma 15 ml su eklenir.
- Çözelti, nişasta varlığında 0,05 N sodyum tiyosülfat ile mavi renk kaybolana kadar yavaşça titre edilir.
- Harcanan tiyosülfat miktarından yağın peroksit değeri hesaplanır.
Bu adımlar evde yapılacak bir test değildir; kimyasal güvenlik ve laboratuvar donanımı gerektirir. Burada, bir analiz raporundaki peroksit değerinin nasıl elde edildiğini anlamanız için özetlenmiştir.
Sık sorulan sorular
Peroksit değeri yüksek olan ozon yağı bayatlamış mıdır?
Bu sonuç peroksit değerinden çıkarılamaz. 20 meq O2/kg sınırı, Türk Gıda Kodeksi’nde natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağı için konmuştur. Ozon yağında yüksek peroksit değeri, ozonlama işleminin beklenen sonucudur.
Ozon yağının peroksit değeri zamanla değişir mi?
Petrovici ve arkadaşlarının ozonlanmış yüksek oleikli ayçiçek yağı üzerindeki çalışmasında, 6 saate kadar ozonlanmış örneklerin peroksit değeri 6 ay boyunca kararlı kaldı, ardından hafifçe arttı. Bu sonuç zeytinyağı bazlı ürünlere doğrudan aktarılamaz; saklama için ürün sayfasındaki talimat esas alınır.
İlgili yazılar
- Ozon Yağı Nedir? Nasıl Üretilir, Nasıl Kullanılır?
- Hangi Ozon Ürününü Kullanmalısınız?
- Ozon Yağı Nasıl Saklanır? Buzdolabı, Raf Ömrü, Koku ve Kıvam Değişimi
- Gerçek Ozon Yağı Nasıl Anlaşılır? Ölçülebilir Kalite İşaretleri
- Ozon Yağı Neden Kokar? Koku Kaliteyi Gösterir mi?
Ozon yağını ilk kez kullanacaksanız önce dirseğinizin iç kısmı gibi küçük bir bölgede yama testi yapın.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. MaxOzone ozon yağı ürünleri kozmetik üründür; ilaç değildir ve herhangi bir hastalığın teşhisi, tedavisi veya önlenmesi amacı taşımaz.
Kaynakça:
- Díaz MF, Hernández R, Martínez G, Vidal G, Gómez M, Fernández H, Garcés R. Comparative study of ozonized olive oil and ozonized sunflower oil. J Braz Chem Soc. 2006;17(2):403-407. doi:10.1590/s0103-50532006000200026
- Petrovici ve ark. New perspectives on the ozonated high-oleic sunflower oil physico-chemical behaviour. Sci Rep. 2026;16:6931. doi:10.1038/s41598-026-38169-4
- Radzimierska-Kaźmierczak M ve ark. Olive Oil with Ozone-Modified Properties and Its Application. Molecules. 2021;26(11):3074. doi:10.3390/molecules26113074
- Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No: 2017/26). Resmî Gazete, 17.09.2017, sayı 30183; Ek-1, 2023/23 sayılı Tebliğ ile değiştirilmiş hâli (Resmî Gazete, 08.04.2023, sayı 32157).