Panthenol (Pro-Vitamin B5) Nedir? Ciltte ve Saçta Nasıl Kullanılır?

Hazırlayan: MaxOzone Ekibi · Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Kısa cevap: Panthenol, provitamin B5 olarak da bilinen ve cilt ile saç bakım ürünlerinin içerik listelerinde yer alan bir bileşendir. Cilt bakımında nemlendirici, saç bakımında ise saç kondisyoneri (saçı yumuşatan, taranmasını kolaylaştıran bileşen) olarak kullanılır. Kozmetik İçerik İnceleme Paneli (CIR), panthenolü mevcut kullanım oranlarında kozmetik ürünlerde güvenli olarak değerlendirmiştir.

Panthenol nedir?

Panthenol, içerik listelerinde “Panthenol” adıyla yazılan bir kozmetik bileşendir. CIR’in (Kozmetik İçerik İnceleme Paneli) 2022 tarihli güvenlik değerlendirmesine göre panthenol, kozmetik ürünlerde saç kondisyoneri ve cilt kondisyoneri-nemlendirici olarak işlev görür (CIR, 2022). Yani panthenol, hem saç hem cilt bakım ürünlerinde kullanılan bir bileşendir.

D-panthenol (dexpanthenol) nedir?

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) 2025 tarihli bir bilimsel değerlendirmesinde “d-panthenol” için verilen eş adlar arasında “dexpanthenol” yer alır (EFSA FEEDAP Paneli, 2025). Yani içerik listesinde “Dexpanthenol” ya da “D-panthenol” yazıyorsa aynı madde kastedilir. Proksch ve arkadaşlarının 2017 tarihli derlemesi, cilde uygulanan ilk dekspantenol formülünün yaklaşık 70 yıl önce geliştirildiğini belirtir (Proksch ve ark., 2017).

Panthenol cilde ne yapar?

Panthenol, cilt bakım ürünlerinde nemlendirici amaçla kullanılır. Proksch ve arkadaşlarının derlemesi, dekspantenolün stratum korneumdaki (cildin en üst tabakası) moleküllerin hareketliliğini artırıyor göründüğünü ve nemlendirici olarak çalıştığını anlatır (Proksch ve ark., 2017). Yani panthenol, cilt bakım ürünlerinde nemlendirici bileşen olarak kullanılır.

Panthenol nedir, saçta ne işe yarar?

Marsh ve arkadaşlarının 2025 tarihli çalışmasının özetinde, panthenol gibi küçük moleküllerin saça nüfuz edebildiği belirtilir; çalışmada panthenol uygulanan saç tellerinin kopma gerilimi (kopmadan önce dayanabildiği gerilim), uygulanmayan saça göre daha yüksek ölçülmüştür (Marsh ve ark., 2025). Yani laboratuvarda panthenol uygulanan saç lifleri kopmadan önce daha fazla gerilime dayanmıştır. Bu ölçüm MaxOzone ürünleriyle yapılmamıştır.

Panthenol krem nedir?

“Panthenol krem” ifadesi, genellikle içerik listesinde panthenol bulunan nemlendirici kremleri tarif etmek için kullanılır; panthenol tek başına satılan bir ürün değil, formüle eklenen bir bileşendir. Hassas cilt bakım kremimizin içerik listesinde panthenol yer alır ve kremin kuruluğa ve pullanma görünümüne eğilimli hassas ciltlerin nemlendirici bakımında kullanılması önerilir.

Panthenol içeren ürünler nasıl kullanılır?

1. Hassas cilt bakım kremimiz: akşam, haricen, bakıma ihtiyaç duyulan cilt bölgesine sürülür (ürün sayfası talimatı).
2. Ozonlu şampuanımız: saçınızı şampuanla yıkayın; ikinci şampuanlamada saç derisine yumuşak hareketlerle masaj yaparak 5 dakika bekletip durulayın (ürün sayfası talimatı).
3. Ozonlu şampuanımızın ürün sayfasına göre ambalajdaki kullanım talimatına uyulmalıdır (ürün sayfası talimatı).
4. Hassas ciltlerde kullanmadan önce küçük bir bölgede yama testi yapın; tahriş oluşursa kullanmayı bırakın.

İçerik listesinde panthenol nasıl bulunur?

Bir üründe panthenol olup olmadığını içerik listesinden “Panthenol”, “Dexpanthenol” ya da “D-panthenol” adlarından biriyle anlayabilirsiniz. Listedeki sıranın ne anlattığını kozmetik içerik listesinin (INCI) nasıl okunduğunu anlattığımız yazımızda bulabilirsiniz.

Ürün	İçerik listesindeki adı	Kullanım alanı
Hassas Cilt Bakım Kremi	Panthenol	Cilt (nemlendirici)
Ozonlu Şampuan	Panthenol	Saç bakımı

Sık sorulan sorular

Panthenol her cilt tipine uygun mu?

Panthenol, nemlendirici işlevi nedeniyle farklı cilt tipleri için formüle edilmiş ürünlerde yer alabilir. Hangi üründe hangi oranla kullanıldığı ürün sayfasından kontrol edilmelidir; yeni bir ürünü kullanmadan önce küçük bir bölgede deneyin.

Panthenol saç teline ne yapar?

Marsh ve arkadaşlarının 2025 tarihli çalışmasının özetinde, panthenol uygulanan saç tellerinin kopma geriliminin kontrol saça göre daha yüksek ölçüldüğü belirtilir (Marsh ve ark., 2025). Bu bulgu laboratuvarda saç lifleri üzerinde ölçülmüştür.

D-panthenol ile dexpanthenol aynı şey mi?

Evet. EFSA’nın 2025 tarihli bilimsel değerlendirmesinde “d-panthenol” için verilen eş adlar arasında “dexpanthenol” yer alır (EFSA FEEDAP Paneli, 2025). Bir ürünün bu adlardan hangisini kullandığını ürünün kendi içerik listesinden görebilirsiniz.

Panthenol, hyalüronik asitle birlikte kullanılabilir mi?

Evet. İkisi de nemlendirici amaçla kullanılan bileşenlerdir ve aynı formülde bir arada bulunabilir. Hyalüronik asidin cilde etkisini hyalüronik asit nedir yazımızda, üre ve salisilik asitle birlikte genel tanımını ise üre, panthenol ve salisilik asidi anlattığımız yazımızda bulabilirsiniz.

İlgili yazılar

Bakım ürünlerindeki diğer bileşenleri İçerik Sözlüğü sayfasında bulabilirsiniz.

• Üre, Panthenol ve Salisilik Asit: Bakım Kremlerindeki İçerikler Ne İşe Yarar?
• Salisilik Asit Nedir? Hangi Ciltlerde ve Nasıl Kullanılır?
• Hyalüronik Asit Nedir? Cilde Ne Yapar, Nasıl Kullanılır?
• Kozmetik İçerik Listesi (INCI) Nasıl Okunur?

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Yazıda adı geçen MaxOzone ürünleri kozmetik üründür; ilaç değildir ve herhangi bir hastalığın teşhisi, tedavisi veya önlenmesi amacı taşımaz. Yeni bir bakım ürününü kullanmadan önce küçük bir bölgede deneyin; kızarıklık, kaşıntı veya yanma olursa kullanmayın.

Kaynakça:

Proksch E, de Bony R, Trapp S, Boudon S. Topical use of dexpanthenol: a 70th anniversary article. J Dermatolog Treat. 2017;28(8):766-773. doi:10.1080/09546634.2017.1325310

Marsh JM, Cron S, Chen T, Talley A, Whitaker S, Jiang H, Xue K. Strengthening benefits of panthenol for hair: Mechanistic evidence from advanced spectroscopic techniques. Int J Cosmet Sci. 2025;48(1):121-127 (online 2025-09-04; print issue 2026). doi:10.1111/ics.70024

Scott LN, Fiume M, Bergfeld WF, Belsito DV, Hill RA, Klaassen CD, Liebler DC, Marks JG, Shank RC, Slaga TJ, Snyder PW, Heldreth B. Safety Assessment of Panthenol, Pantothenic Acid, and Derivatives as Used in Cosmetics. Int J Toxicol. 2022;41(3_suppl):77-128. doi:10.1177/10915818221124809

EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP). Assessment of the feed additives calcium d-pantothenate and d-panthenol for all animal species for the renewal of their authorisation (DSM Nutritional Products Ltd). EFSA Journal. 2025;23(2):e9252. doi:10.2903/j.efsa.2025.9252